Fase 1: luisteren naar wat u belangrijk vond

Energiecafé

  • Datum: 15 januari
  • Locatie en tijd: Futura College in Woerden, 19.15 – 22.00 uur
  • Aantal aanwezigen: 35 – 40

 

Doel van het Energiecafé: geïnteresseerden informeren in het algemeen over het grootschalige opwekken van duurzame energie en over het participatietraject met ruimte voor vragen. Omdat het doel van het Energiecafé met name informeren was, zijn specifieke vragen of opmerkingen niet een op een meegenomen in het verdere proces. Deelnemers konden in drie rondes van 20 minuten vragen stellen aan experts van vijf verschillende thema’s:

 

1. De rol van de overheid. Hoe is de energietransitie bestuurlijk georganiseerd (Landelijke overheid, provincie, Regionale Energiestrategie en rol gemeente). Wat doet de gemeente in dit proces?
2. Het participatieproces. Hoe kan ik betrokken worden en blijven?
3. De technisch kant van de energietransitie (met name over zonne- en windenergie).
4. Landschap. Wat is de impact op het landschap?
5. Financiële impact/ lokaal eigenaarschap. Welke verschillende participatiemodellen bestaan er? Hoe kan men lokaal eigenaar worden?

 

Omdat het afwegingskader voor grootschalige opwek van duurzame energie veel te maken heeft met de verdeling van ruimte, was er ook een tafel vanuit Omgevingsvisie. Vanaf 2021 treedt de Omgevingswet in werking. Om daar een heldere visie op te hebben vanuit de gemeente gingen zij met Woerdenaren in gesprek. Meer weten over de Omgevingsvisie? Lees hier meer.

 

Algemene indruk

  • Aanwezigen waren positief over de ruimte die aanwezigen kregen voor het stellen van vragen en uiten van zorgen. De ruimte voor ‘het open gesprek’ werd goed ontvangen.
  • Aanwezigen vonden het verschil tussen het doel van de inloopavonden en het Energiecafé niet altijd helder.
  • Er is een groot kennisverschil tussen inwoners. Waar sommige aanwezigen nog weinig bekend zijn met de energietransitie, zijn anderen al in grote mate op de hoogte van de RES’en en de landelijke klimaatopgave.
  • Er waren weinig jongeren aanwezig op het Energiecafé.
  • Er is veel nieuwsgierigheid en zorg: wat kan ik straks verwachten? Over wat voor termijn praten we, kijken we naar 2030, of 2050? Is de energietransitie iets wat per gemeente, provincie of breder geregeld wordt?
  • Er waren vooral veel vragen over de effecten en noodzakelijkheid van windmolens.

Online enquête

In de online enquête werden drie vragen gesteld over belangrijke (voor)waarden voor het grootschalig opwekken van duurzame energie in Woerden:

1. Als Woerden in de toekomst energieneutraal is: hoe ziet dat er dan uit? Op het gebied van wonen, leven, mobiliteit en energieopwek? En waarom?
2. Wat vind je belangrijk bij energieopwek in Woerden? Zet de volgende 7 elementen in volgorde van belangrijkheid.
3. Vind je het belangrijk dat opbrengsten van lokale energieopwek, zoals energie of geld, bij Woerdenaren terecht kunnen komen? Zo ja, waarom?

 

De opbrengsten van deze enquête gaven een belangrijk inzicht in de voorwaarden van Woerdenaren over de opwek van duurzame energie. Deze denkrichtingen hebben we tijdens de inloopavonden verder getoetst door deze te verwerken in verhaallijnen. Zie paragraaf ‘inloopavonden’ voor een uitleg over de verhaallijnen.

 

Statistieken & feiten

  • Aantal respondenten: 455 respondenten.
  • Leeftijdscategorieën:
    Jonger dan 18: 2 respondenten
    18 tot 25: 14 respondenten
    25 tot 40: 90 respondenten
    40 tot 65: 240 respondenten
    Ouder dan 65: 91 respondenten 
    Leeftijd onbekend: 18 respondenten
    • Geografische verdeling:
      Harmelen: 50 respondenten
      Zegveld: 33 respondenten
      Kamerik: 22 respondenten
      Woerden: 255 respondenten
      Geen postcode ingevuld: 95 respondenten
      • De online enquête is gedeeld via de gemeentewebsite, (sociale) mediakanalen, een betaalde Facebook-advertentie een stuk in de Woerdense Courant en via de nieuwsbrief Energie Update Woerden.
       

Opbrengsten in grote lijnen

  • Opvallend in de opbrengsten is dat meningen enorm verdeeld zijn. Er is niet één waarde die structureel belangrijker of minder belangrijk wordt gevonden.
  • Respectievelijk 54,2% en 50,3% van de respondenten hebben de elementen: ‘zo weinig mogelijk effect op biodiversiteit, flora en fauna’ en ‘zo efficiënt mogelijk energie wordt opgewekt’ in de top drie van belangrijkste elementen geplaats. ‘Dat het past in het landschap’ werd door 46,4% van de respondenten in de top 3 geplaatst. 
  • Ook opvallend is dat het element ‘dat is het zo weinig mogelijk zie’ relatief weinig in de top drie van belangrijkste elementen wordt geplaatst, namelijk door 26,5% van de respondenten.
  • 65% van de respondenten vindt dat de opbrengsten uit grootschalige opwek moeten terugvloeien naar de lokale omgeving. 35% vindt van niet.
  • Kijkend naar de invloed van leeftijd (zie procentenaantallen in onderstaande tabel) wordt duidelijk dat er geen substantieel verschil te zien is tussen de doelgroep tot 40 jaar en de doelgroep 40 tot 65+. Efficiëntie en biodiversiteit worden door beide groepen als belangrijkst gewaardeerd.
  • Er hebben relatief weinig mensen meegedaan uit Harmelen. In absolute zin hebben er minder mensen uit Kamerik en Zegveld meegedaan, maar die kernen zijn ook een stuk kleiner. Verreweg de meeste mensen die hebben meegedaan wonen in Woerden.

 

Onderstaande tabel laat het verschil zien in antwoorden tussen de doelgroep tot 40 jaar en de doelgroep van 40 tot 65+. Hierin is gekeken naar hoeveel deze groepen een waarde/effect als belangrijkste ervaren:

Doelgroep

Hoeveel mensen

Lokaal mee-profiteren

Zicht

Geluids-overlast

Efficiëntie

Landschap

Bio-diversiteit

Optimaal ruimte-gebruik

< 18 tot 40 jaar

106 personen

12 keer (11,3%)

11 keer (10,5%)

10 keer (9,4%)

18 keer (17,0%)

9 keer (8,5%)

19 keer (17,9%)

7 keer (6,6%)

40 tot 65+

331 personen

29 keer (8,8%)

9 keer (2,7%)

34 keer (10,3%)

47 keer (14,2%)

37 keer (11,2%)

55 keer (16,7%)

12 keer (3,6%)

Straatgesprekken

In de week van 13 t/m 19 januari zijn op verschillende locaties in de gemeente Woerden straatgesprekken gevoerd over grootschalige opwek van duurzame elektriciteit. De straatgesprekken zijn gevoerd aan de hand van dezelfde vragen als in de online enquête.

 

Statistieken & feiten

  • Aantal gesproken mensen: 122
    • Leeftijdscategorieën:

    Jonger dan 18: 7 respondenten
    15 tot 25: 15 antwoorden
    25 tot 40: 20 respondenten
    40 tot 65: 59 respondenten
    Ouder dan 65: 21 antwoorden

    • Locaties:
      Treinstation Woerden, 16.30 - 19.30, dinsdag 14/1
      Winkelcentrum Harmelen, 09:00 - 12.00, woensdag 15/1
      Winkelcentrum Snel en Polanen Woerden, 10.00 - 13.00, zaterdag 18/1
      Stadscentrum Woerden, 15.00 - 17.30, zaterdag 18/1 
     

Opbrengsten in grote lijnen

  • Veel mensen zijn bereid mee te werken en leveren waardevolle input tijdens het gesprek.
  • Net als bij de online enquête variëren de meningen sterk.
  • Opvallend is wel dat de doelgroep onder 40 jaar over het algemeen minder belang hecht aan zicht of geluidsoverlast. Zicht en geluidsoverlast worden maar door 5 respectievelijk 4 personen op 1 gezet; efficiëntie door 20 personen.
  • De meningen binnen de doelgroep 40 tot 65+ zijn evenrediger verdeeld over de verschillende waarden. Er is in deze groep minder voorkeur voor een bepaald element.
  • Op de vraag of de opbrengsten van grootschalige opwek ook terug moet vloeien naar de lokale omgeving, antwoord zeker 2/3 van de bevraagden dat ze dit belangrijk vindt. Antwoorden als ‘ja, want zij hebben er ook last van’ en ‘ja om draagvlak te creëren’ zijn hier veelvoorkomend.
  • Bij overige opmerkingen wordt door een aantal geïnterviewde gevraagd of de gemeente ook kijkt naar alternatieve manieren van het opwekken van duurzame energie.
  • Tot slot wordt er door drie bevraagden andere gemeentelijke zaken aangestipt, zoals ‘de straat moet beter schoongehouden worden’ en ‘het verkeer is een puinhoop, daar moet wat aan gedaan worden’.

 

De onderstaande tabel laat het verschil zien in antwoorden tussen de doelgroep tot 40 jaar en de doelgroep van 40 tot 65+. Hierin is gekeken naar hoeveel deze groepen een waarde/effect als belangrijkste ervaren:

Doelgroep

Hoeveel mensen

Lokaal mee-profiteren

Zicht

Geluids-overlast

Efficiëntie

Landschap

Bio-diversiteit

Optimaal ruimte-gebruik

< 18 tot 40 jaar

42 personen

5 keer (11,9%)

5 keer (11,9%)

4 keer (9,5%)

20 keer (47,6%)

7 keer (16,7%)

11 keer (26,2%)

2 keer (4,8%)

40 tot 65+

80 personen

14 keer (17,5%)

6 keer (7,5%)

15 keer (18,8%)

13 keer (16,2%)

9 keer (11,3%)

15 keer (18,8%)

5 keer (6,3%)

Inloopavonden

Statistieken & feiten

  • Tijd: 19.15 – 22.00 uur
  • Locaties:
    3 februari, De Schulenburch in Kamerik (+/-25 aanwezigen)
    4 februari, Het Baken in Woerden (+/- 40 aanwezigen)
    5 februari, Recreatiecentrum H2O in Harmelen (+/- 25 aanwezigen)

 

Doel van de inloopavonden: inzicht krijgen in de mening van Woerdenaren ten aanzien van verschillende mogelijkheden om grootschalige duurzame energie op te wekken. Aanwezigen konden langs vier verhaallijnen lopen en aangeven wat ze hierin wel of juist niet aansprak. Daarnaast konden deelnemers hun mening toelichten op een bijhangende flip-over. Verhaallijnen zijn denklijnen waarin een idee centraal staat (bijvoorbeeld grootschalige opwek langs infrastructuur). Deze ideeën zijn bedoeld om het gesprek aan te wakkeren en zo een beter beeld te krijgen van de energievoorkeuren van Woerdenaren. Onderstaande verhaallijnen zijn tijdens de inloopavonden gebruikt om te waarderen:

 

1. Kleinschalige gemeenschapsenergie in en dichtbij het stedelijk gebied. De duurzame opwek wordt binnen bewonerscollectieven in dorpen ontwikkeld. Focus van de verhaallijn ligt op de verantwoordelijkheid bij de inwoners zelf. 
2. Grootschalige opwek van duurzame energie langs infrastructuur, voornamelijk langs het spoor en snelwegen.
3. Grootschalige opwek van duurzame energie ingepast in het open landschap. Grootschalige opwek ligt relatief ver van de dorpen af en is zo veel mogelijk ingepast zodat het landschap niet wordt aangetast.
4. Grootschalige opwek van duurzame energie samengenomen met andere opgaven. Bijvoorbeeld bodemdaling, het versterken van biodiversiteit, de landbouwtransitie.

 

Opbrengsten in grote lijnen

  • Relatief weinig bezoekers op de inloopavonden waren jonger dan 35 jaar.
  • De gesprekken tijdens de avonden waren constructief en de bezoekers wilden meedenken met de verhaallijnen.
  • Een enkeling vond dat er in Woerden helemaal geen grootschalige duurzame moest komen.
  • Mensen vinden het prettig een gesprek te kunnen voeren aan de hand van kaarten/verhaallijnen.
  • Zonnepanelen op daken, parkeergarages en geluidswanden worden door eigenlijk alle aanwezigen als een must gezien. ‘Hier zou de gemeente volgens aanwezigen maximaal op moeten inzetten’.
  • Een zo groot mogelijke afstand tussen woningen en windmolens wordt belangrijk gevonden.
  • Efficiëntie van grootschalige opwek is belangrijk.
  • Grootschalige opwek combineren met andere opgaven (bv. vermindering van biodiversiteit of de landbouwtransitie) worden als oplossingen aangedragen.
  • Het Groene Hart wordt gezien als waardevol landschap en willen aanwezigen zoveel mogelijk intact houden. 
  • Grootschalige opwek langs de A12, en dan met name de zuidelijke kant, wordt verschillende keren als kans benoemd.
    • Verschillen per locatie:
      In Harmelen lijkt met kritischer te kijken naar het plaatsen van grootschalige opwek langs infrastructuur dan in Woerden en Kamerik.
      In Kamerik werd het belang van de koppeling met ontwikkelingen in het landschap vaker genoemd dan op andere plekken.

Social media

De gemeente Woerden maakt ook gebruik van social mediakanalen. Reacties onder social mediaberichten heeft de gemeente ook meegenomen in de vormgeving van de energiekeuzes van fase 2. Vragen en opmerkingen via social media kwamen in grote lijnen overeen met die in de online enquête, straatgesprekken en inloopavonden.