Koeienmarkt

Ieder jaar in oktober is de gemeente Woerden in de ban van de Koeienmarkt. Een eeuwenoude traditie met allerlei feestelijke activiteiten zoals een braderie en kermis. Bekijk het programma of schrijf u in voor een standplaats op de markt of de kermis.

De geschiedenis van de Woerdense Koeienmarkt begint al in 1410. Op 5 juli 1410 werd door hertog Jan van Beieren het privilege verleend tot het houden van een vrije jaarmarkt voor paarden en een markt voor runderen.

De paardenmarkt werd drie dagen voor Sint Petrus banden (1 augustus) gehouden en de jaarmarkt voor runderen op Sint-Victor (10 oktober). In de 16e en 17e eeuw kwamen er bij de eigenlijke markt steeds meer kermisactiviteiten. Ook muzikanten, standwerkers en stuntwerkers waren rond de markt te vinden. Op marktdagen stonden in de Havenstraat, de Kerkstraat, de Kruisstraat en de Voorstraat twee rijen dieren: in vroeger tijd soms wel duizend paarden en enige duizenden koeien en kalveren. Ter bescherming van de gevels en hardstenen stoepen werden deze met planken betimmerd.

Aparte markten

De data voor de te houden markten veranderden in de loop der tijd. Tot 1935 werden er twee aparte markten gehouden voor runderen en paarden, terwijl er vanaf 1920 sprake was van een tweede najaarsmarkt in november voor vee en paarden. Als regel gold dat de paardenmarkt werd gehouden op de maandag na 18 oktober en de runderenmarkt op de woensdag na 20 oktober. Voor de tweede najaarsmarkt werd de tweede woensdag in november gereserveerd. Soms moest er van de regel worden afgeweken, zoals in 1918 toen de koeienmarkt als gevolg van de heersende mond- en klauwziekte op een later tijdstip werd gehouden.

Uitbreiding

In de 20e eeuw breidde de kermis zich uit. In 1913 vond een openbare verpachting van staanplaatsen plaats. De gemeente verpachtte toen plaatsen voor 5 poffertjeskramen, 2 voor oliebollenkramen, 1 voor een wafelkraam, 1 voor een bioscoop, 1 voor een panorama- of theatertent, 1 voor een cafe-walk, 1 voor een slagmachine en diverse plaatsen voor kleinere inrichtingen. Op 15 mei 1925 trad een gemeentelijke verordening voor de vee- en jaarmarkt in werking.

Koeienmarkt

De zogenaamde tweede najaarsmarkt verdween en de ‘grote najaarsmarkt voor vee en paarden’ bleef over. In de volksmond wordt deze nog steeds de 'koeiemart' genoemd, welke nog steeds als vanouds wordt gehouden op de woensdag na 20 oktober. Door de verscherpte maatregelen na de laatste MKZ-crisis is de hoeveelheid beesten op de markt symbolisch te noemen. Het eten van erwtensoep (snert) en poffertjes zijn tradities, die zich staande hebben gehouden te midden van het vermaak van de moderne tijd.

Meer informatie

www.rhcrijnstreek.nl